Nội dung chính
Quốc hội Pháp vẫn chưa thể thông qua dự luật ngân sách 2026, làm lộ rõ tình trạng tê liệt chính trị kéo dài.
Bối cảnh chính trị và tài chính hiện nay
Vào tối ngày 23/12, các nghị sĩ Pháp đã thông qua một đạo luật khẩn cấp để duy trì hoạt động của chính phủ trong tháng 1/2026, trong khi vẫn đang đàm phán để đạt thỏa thuận ngân sách năm tới. Đạo luật này được Thủ tướng Sébastien Lecornu đưa ra vào tối 22/12 nhằm tránh kịch bản “đóng cửa” chính phủ sau khi hai viện không đạt được đồng thuận về dự thảo ngân sách 2026.
Nguyên nhân gây ra bế tắc
Nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ quyết định giải tán quốc hội vào tháng 6/2024 để ngăn chặn sự trỗi dậy của phe cực hữu. Động thái này đã tạo ra một “quốc hội treo” – không có đảng nào chiếm đa số trong 577 ghế. Hiện nay, ba khối lớn gồm: liên minh cánh tả, khối trung hữu của Macron và đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN) của Marine Le Pen.
Do không có đa số, chính phủ thiểu số của Lecornu chỉ sở hữu 120 nghị sĩ và đã phải thay đổi bốn thủ tướng trong thời gian ngắn. Để thông qua dự luật, họ cần sự ủng hộ của ít nhất một khối còn lại.
Chiến lược thương lượng của chính phủ
Thủ tướng Lecornu đã giành được sự đồng thuận tạm thời từ đảng Xã hội cánh tả bằng cách đình chỉ cải cách hưu trí (từ 62 lên 64 tuổi). Tuy nhiên, bước này đã làm mất lòng một số nghị sĩ bảo thủ và gây mất hỗ trợ từ một phần trung hữu trong liên minh.
Theo Wall Street Journal, Lecornu cam kết không sử dụng quyền hạn hiến pháp đặc biệt để “vượt rào” quốc hội, nhưng áp lực ngày càng tăng có thể buộc ông phải xem xét lại cam kết này.
Hệ quả kinh tế nếu không đạt thỏa thuận
Nếu ngân sách không được thông qua, Pháp sẽ không thể thực hiện các chi trả quan trọng, bao gồm trả nợ công. Theo báo cáo của INSEE (cơ quan thống kê Pháp) vào tháng 9, nợ công đã chạm mức 3,5 nghìn tỷ euro (khoảng 4 nghìn tỷ USD), xếp Pháp thứ ba trong khu vực đồng euro sau Hy Lạp và Italy.
Những bất đồng giữa các khối chính trị cũng làm gia tăng rủi ro về tín dụng quốc gia và có thể làm giảm niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.
Con đường thoát khỏi bế tắc
Đạo luật khẩn cấp đã cho phép quốc hội có thêm vài tuần để tiếp tục đàm phán. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng thời gian này có thể vẫn chưa đủ để vượt qua các chia rẽ sâu sắc.
Giáo sư Benjamin Morel, Trường Đại học Paris‑Pantheon‑Assas, cho rằng “một chính phủ chỉ dựa vào 120 nghị sĩ trong tổng số 577 người là không thể kiểm soát Hạ viện và sẽ kéo dài cuộc khủng hoảng chính trị”.
Để giải quyết, các nhà lập pháp cần xây dựng một liên minh đa dạng, cân bằng giữa yêu cầu cắt giảm chi tiêu của phe bảo thủ và đề xuất tăng thuế, đánh thuế người giàu của phe xã hội. Việc đưa ra một khung ngân sách trung gian, kết hợp các biện pháp tài khóa ngắn hạn, có thể là bước đầu khả thi.
Thanh Tâm (Theo France 24, WSJ)
