Nội dung chính
Những dự báo mới cho thấy nhu cầu đồng sẽ tăng 50% tới năm 2040, trong khi nguồn cung giảm sâu, có thể gây ra khủng hoảng kim loại quan trọng cho nền kinh tế toàn cầu.
Tăng trưởng nhu cầu đồng mạnh mẽ
Theo báo cáo của S&P Global, nhu cầu đồng toàn cầu sẽ đạt 42 triệu tấn vào năm 2040, tăng 50% so với mức hiện tại. Sự bùng nổ của các công nghệ xanh, trung tâm dữ liệu và robot đang đẩy nhu cầu lên cao.
Những ngành tiêu thụ chính
- Điện khí hoá và năng lượng tái tạo: Mỗi MW năng lượng mặt trời hoặc gió cần khoảng 5‑7 tấn đồng cho dây dẫn và biến áp.
- Trung tâm dữ liệu và AI: Sự gia tăng dữ liệu và máy học đòi hỏi hàng trăm nghìn tấn đồng cho các hệ thống làm mát và nguồn cung cấp.
- Xe điện và robot: Dự báo có từ 1‑10 tỷ robot hoạt động vào 2040, mỗi chiếc yêu cầu 0,5‑1 tấn đồng.
Giá đồng đang bứt phá
Giá đồng đã tăng từ dưới 8.000 USD/tấn vào tháng 4/2025 lên hơn 13.000 USD/tấn – mức tăng hơn 60% chỉ trong vài tháng. Nguyên nhân chính bao gồm:
- Chính sách thuế quan của Mỹ gây áp lực nhập khẩu.
- Gián đoạn khai thác tại các mỏ lớn do vấn đề địa chất và môi trường.
- Đầu tư mạnh vào các kim loại quý khác (vàng, bạc, palladium) khiến dòng vốn chuyển sang đồng.
Rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu
Chỉ có sáu quốc gia sản xuất khoảng 2/3 tổng sản lượng đồng, trong đó Trung Quốc chiếm gần 40% công suất luyện kim. Sự phụ thuộc quá mức này khiến thị trường dễ bị ảnh hưởng bởi:
- Biến động chính sách thương mại.
- Rủi ro môi trường và quy định khai thác.
- Cú sốc địa chính trị tại các khu vực khai thác chính.
Những yếu tố trên có thể tạo ra thiếu hụt 10 triệu tấn đồng, gây áp lực lên mọi ngành công nghiệp từ xây dựng tới quốc phòng.
Giải pháp và triển vọng
Để giảm áp lực nguồn cung, các nhà hoạch định và doanh nghiệp có thể:
- Đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ khai thác mới – hiện nay một mỏ mới cần trung bình 17 năm để đưa vào vận hành.
- Phát triển tái chế đồng – các chương trình thu hồi và tái chế điện tử có thể cung cấp 5‑10% nhu cầu toàn cầu.
- Đa dạng hoá nguồn cung bằng việc khám phá các mỏ tiềm năng ở châu Phi và châu Mỹ Latinh.
Như ông Aurian De La Noue, Giám đốc điều hành bộ phận tư vấn năng lượng và khoáng sản tại S&P Global Energy, “sự chuyển đổi xanh không chỉ cần nhiều đồng, mà còn dựa vào đồng như một yếu tố nền tảng để hiện thực hoá các mục tiêu carbon‑net‑zero”.
