Nội dung chính
EU đang cân nhắc một cơ chế đặc biệt cho phép Ukraine gia nhập EU dưới dạng “thành viên giới hạn”, nhằm đáp ứng nhu cầu an ninh và kinh tế sau bốn năm chiến tranh.
EU xem xét cơ chế “thành viên giới hạn” cho Ukraine
Ủy ban châu Âu (EU) hiện đang thảo luận các phương án cho phép Ukraine trở thành thành viên EU một cách nhanh chóng, nhưng không ngay lập tức được hưởng đầy đủ các quyền thành viên. Các quyền này sẽ được mở rộng dần qua các giai đoạn chuyển tiếp, theo nguồn tin Reuters trích dẫn các quan chức EU.
Bối cảnh và lý do
- Ukraine đã trở thành ứng cử viên chính thức vào EU vào tháng 6/2022; các cuộc đàm phán chính thức bắt đầu cuối năm 2023.
- Trong khuôn khổ kế hoạch hòa bình 20 điểm do Mỹ, Ukraine và EU đề xuất, việc gia nhập EU được xem là một trong những cam kết an ninh hậu chiến quan trọng.
- Thời gian gia nhập truyền thống (ví dụ Ba Lan mất 10 năm) không còn phù hợp với thực tế chiến tranh hiện tại.
Cơ chế đặc biệt: gì và như thế nào
Cơ chế “thành viên giới hạn” dự kiến sẽ:
- Cho phép Ukraine tham gia các hội đồng EU và có tiếng nói trong quyết định chính sách, nhưng chưa có quyền bỏ phiếu đầy đủ.
- Tiến hành đánh giá định kỳ về việc đáp ứng các tiêu chuẩn EU (luật pháp, kinh tế, quyền con người).
- Trong mỗi giai đoạn, mở rộng thêm các quyền – từ quyền tham gia hội đồng đến quyền bỏ phiếu và cuối cùng là quyền công dân toàn diện.
Quy trình vẫn cần sự đồng thuận của 27 quốc gia thành viên và các quốc hội quốc gia, đồng thời phải tuân thủ các tiêu chuẩn pháp lý của EU.
Thách thức và quan điểm của các nước EU
Một số quan chức EU cho rằng thời gian cố định (như năm 2027) là không thực tế, vì việc hội nhập phụ thuộc vào tiến độ cải cách nội bộ của Ukraine. Đồng thời, mô hình đặc biệt này sẽ đặt ra các câu hỏi pháp lý và chính trị sâu rộng, khiến việc đạt được đồng thuận toàn bộ 27 thành viên trở nên khó khăn.
So sánh với các đợt mở rộng trước
Trong các đợt mở rộng năm 2004 và các lần sau, các nước mới gia nhập cũng đã trải qua giai đoạn chuyển tiếp kéo dài để đạt được quyền công dân và tự do di chuyển. Tuy nhiên, việc cho phép “thành viên giới hạn” là một bước đột phá, phản ánh nhu cầu an ninh chiến lược của châu Âu.
Triển vọng và các bước tiếp theo
Nếu cơ chế được chấp nhận, Ukraine sẽ nhanh chóng được đưa vào khung chính trị EU, trong khi các quyền kinh tế và xã hội sẽ được mở rộng dần dựa trên tiến độ cải cách. Các quan chức EU nhấn mạnh rằng đây là “giải pháp sáng tạo” để bảo vệ an ninh châu Âu và hỗ trợ phục hồi kinh tế Ukraine.
Để theo dõi diễn biến, độc giả có thể tham khảo báo cáo Reuters và các thông cáo chính thức của Ủy ban châu Âu.
Nhận định: Cơ chế thành viên giới hạn có thể trở thành tiền đề cho các quốc gia khác trong tương lai, nhưng việc đạt được đồng thuận chính trị sẽ là thách thức lớn nhất.
