Nội dung chính
Greenland đang đứng trước ngã rẽ lịch sử khi Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ phải sở hữu hòn đảo giàu tài nguyên này.
Trump tái khẳng định nhu cầu sở hữu Greenland
Vào ngày 22/12, Trump công khai tuyên bố “Chúng tôi cần Greenland vì an ninh quốc gia, không phải vì khoáng sản” sau khi bổ nhiệm Thống đốc Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên cho hòn đảo. Đây là động thái mạnh mẽ nhất của ông trong nỗ lực biến Greenland – một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch – thành một phần của Hoa Kỳ.
Phản ứng mạnh mẽ từ Greenland, Đan Mạch và EU
Thủ hiến Greenland Jens‑Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã lên tiếng phản đối quyết liệt, nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân Inuit. Thủ tướng Đan Mạch thậm chí triệu tập Đại sứ Mỹ Ken Howery để yêu cầu giải thích.
Vivian Motzfeldt, lãnh đạo cơ quan ngoại giao Greenland, khẳng định: “Không có gì thay đổi ở Greenland. Tương lai của chúng tôi do người dân quyết định. Chúng tôi không muốn trở thành thuộc địa của bất kỳ quốc gia nào.”
Chiến lược an ninh và tài nguyên: tại sao Greenland lại quan trọng?
Greenland sở hữu trữ lượng khoáng sản chiến lược – kẽm, lithium, graphite, niken và đồng – là nguyên liệu then chốt cho công nghệ xanh. Tuy nhiên, Trump lại tập trung vào khía cạnh an ninh: “Nếu nhìn vào Greenland, bạn sẽ thấy tàu Nga và Trung Quốc xuất hiện dọc bờ biển. Chúng ta phải có được nó.”
Chuyên gia Christopher Chivvis (Carnegie Endowment for International Peace) cảnh báo rằng việc Mỹ đẩy mạnh quyền kiểm soát có thể phá vỡ chuẩn mực chủ quyền quốc tế, mở ra một thời đại mới của tranh chấp lãnh thổ.
Triển vọng và rủi ro: tương lai bất định của hòn đảo
Theo các nhà phân tích, dù Trump có thể dùng đầu tư chiến lược hoặc thỏa thuận quốc phòng để thu hút Greenland, nhưng người dân đảo ngày càng xem Mỹ là đối thủ. “Những nỗ lực này đang phản tác dụng vì người dân Greenland coi Mỹ là đối tác ít triển vọng trên con đường giành quyền tự trị,” phó giáo sư Marc Jacobsen (Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch) nhận xét.
Trong khi đó, EU và các quốc gia châu Âu như Pháp, Thụy Điển tái khẳng định chủ quyền của Đan Mạch, và có khả năng triển khai các cơ quan an ninh EU để giám sát hoạt động Mỹ tại đảo.
Phó Tổng thống JD Vance đã thăm cơ sở không gian Pituffik, chỉ trích Đan Mạch vì không ưu tiên an ninh của Greenland, trong khi Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen nhấn mạnh “Mỹ không thể thôn tính hòn đảo lớn nhất thế giới này”.
Những lời khẳng định của Trump, dù mang tính chiến lược, vẫn chưa rõ mục tiêu cuối cùng và lợi ích thực sự so với chi phí địa chính trị có thể cao ngất ngưởng.
Vũ Hoàng (Theo Hill, AFP, Reuters)
