Nội dung chính
Mỹ rút khỏi 66 tổ chức quốc tế, một bước ngoặt lớn trong chính sách đa phương của Washington.
Vào ngày 7/1, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh đình chỉ hỗ trợ của Hoa Kỳ đối với 66 tổ chức, cơ quan và ủy ban quốc tế, trong đó có hơn 30 đơn vị thuộc Liên Hợp Quốc. Quyết định này không chỉ là một “lựa chọn tài chính” mà còn phản ánh quan điểm “America First” trong việc định hình lại vai trò của Mỹ trên trường quốc tế.
Thu hẹp phạm vi hợp tác quốc tế
Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng các thể chế này “trùng lặp, quản lý kém, lãng phí và bị chi phối bởi các nhóm có lợi ích ngược lại với lợi ích quốc gia”. Theo đó, Mỹ sẽ chỉ duy trì tài trợ cho những cơ quan đáp ứng đúng chương trình nghị sự của chính quyền Trump, đồng thời rút khỏi các dự án không mang lại lợi ích trực tiếp cho nước này.
Những tổ chức bị ảnh hưởng
Danh sách rút lui bao gồm:
- Cơ quan Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) và Quỹ Dân số.
- UN Women – cơ quan thúc đẩy bình đẳng giới.
- Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc.
- Diễn đàn Chống Khủng bố Toàn cầu.
- Đối tác Hợp tác Đại Tây Dương, Viện Quốc tế về Dân chủ và Hỗ trợ Bầu cử.
- Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) và các cơ quan liên quan.
Động thái này cũng đồng thời làm dừng tài trợ cho các chương trình y tế, di cư, lao động và năng lượng sạch mà các tổ chức này từng triển khai trên toàn cầu.
Hệ quả kinh tế và chính trị
Mỹ hiện là nhà tài trợ lớn nhất cho ngân sách thường xuyên của Liên Hợp Quốc, chiếm khoảng 22% tổng ngân sách. Tuy nhiên, theo phát ngôn viên UN Stephane Dujarric, Hoa Kỳ chưa thanh toán bất kỳ khoản nào trong năm tài chính vừa qua và đang nợ khoảng 1,5 tỷ USD.
Việc rút khỏi UNFCCC và các cơ quan khí hậu khác khiến Mỹ mất đi vị thế lãnh đạo trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu. Như cựu Cố vấn Khí hậu Nhà Trắng Gina McCarthy cảnh báo, “Hoa Kỳ đang bỏ đi hàng chục năm vai trò lãnh đạo trong vấn đề khí hậu và hợp tác toàn cầu”.
Đối với doanh nghiệp Mỹ, việc các quốc gia khác nắm bắt cơ hội trong nền kinh tế năng lượng sạch có thể làm giảm lợi thế cạnh tranh của các công ty Mỹ, theo lời David Widawsky, Giám đốc Viện Tài nguyên Thế giới.
Phản hồi từ cộng đồng quốc tế
Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres bày tỏ tiếc nuối và nhấn mạnh rằng tài trợ của Mỹ là “nghĩa vụ bắt buộc” đối với nhiều chương trình nhân đạo và phát triển. Các tổ chức phi chính phủ độc lập đã phải đóng cửa hoặc giảm quy mô dự án do thiếu nguồn lực tài chính.
Mặc dù có những lo ngại, một số quan chức Mỹ, bao gồm cả Trump, vẫn tin rằng việc tập trung nguồn lực vào các sáng kiến do Washington thiết lập sẽ tăng cường ảnh hưởng của Hoa Kỳ trong các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực như viễn thông, hàng hải và lao động.
Kết luận và góc nhìn chuyên môn
Việc Mỹ rút khỏi 66 tổ chức quốc tế không chỉ là một quyết định tài chính mà còn là một bước đi chiến lược, có thể làm suy giảm vị thế đa phương của Washington trong thập kỷ tới. Các nhà phân tích dự đoán rằng, nếu không có một chiến lược thay thế rõ ràng, Mỹ có nguy cơ mất đi sức ảnh hưởng trong các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và phòng chống khủng bố.
Bạn nghĩ gì về quyết định này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn về chính sách ngoại giao toàn cầu.
