Ấn Độ đã nâng kim ngạch xuất khẩu gạo lên 21,55 triệu tấn trong năm 2025, tăng 19,4% so với năm trước và gần chạm mức kỷ lục 2022.

Lượng gạo xuất khẩu bứt phá

Theo số liệu mới công bố bởi Bộ Nông nghiệp Ấn Độ, khối lượng gạo xuất khẩu năm 2025 đạt 21,55 triệu tấn, vượt mức 18,05 triệu tấn năm 2024 và chỉ kém 0,75 triệu tấn so với kỷ lục 22,3 triệu tấn năm 2022. Đây là mức cao thứ hai trong lịch sử xuất khẩu gạo của nước này.

Chính sách mở cửa: yếu tố quyết định

Vào tháng Ba 2025, Chính phủ Ấn Độ quyết định dỡ bỏ toàn bộ các hạn chế xuất khẩu gạo đã áp đặt từ năm 2022‑2023. Quyết định này, dựa trên báo cáo của FAO và USDA, nhằm giải phóng nguồn cung nội địa sau khi vụ mùa đạt mức kỷ lục và giảm áp lực an ninh lương thực trong nước.

Cấu trúc xuất khẩu: tẻ vs basmati

Trong tổng khối lượng, gạo tẻ (non‑basmati) tăng mạnh 25% lên 15 triệu tấn, trong khi gạo basmati – mặt hàng cao cấp – tăng 8% lên mức kỷ lục 6,4 triệu tấn. Các thị trường nhập khẩu chính của gạo tẻ bao gồm Bangladesh, Benin, Cameroon, Bờ Biển Ngà và Djibouti; còn gạo basmati được mua nhiều hơn ở Iran, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Anh.

Ảnh hưởng tới giá cả khu vực

Khối lượng xuất khẩu dày dặn đã đẩy giá gạo ở châu Á xuống mức thấp nhất trong gần một thập kỷ, theo dữ liệu của IRRI. Giá rẻ hơn không chỉ giảm chi phí cho người tiêu dùng nghèo ở châu Phi mà còn tạo lợi thế cạnh tranh so với các nhà xuất khẩu lớn khác như Thái Lan, Việt Nam và Pakistan.

Triển vọng 2026 và những rủi ro tiềm tàng

Nếu mùa vụ 2026 duy trì năng suất cao và không có các biện pháp kiểm soát mới, các chuyên gia dự báo kim ngạch xuất khẩu có thể vượt 22 triệu tấn, đưa Ấn Độ lên vị trí số một toàn cầu về giá trị. Tuy nhiên, rủi ro như biến đổi khí hậu, dịch bệnh lúa và thay đổi chính sách thương mại quốc tế vẫn cần được giám sát chặt chẽ.

Phan Tùng/VOV‑New Delhi