Mỹ đang cân nhắc mua Greenland: Liệu có thể định giá được không?

Đâu là chuẩn tham chiếu? Các chuyên gia đồng ý rằng việc định giá một vùng lãnh thổ không có thị trường mua‑bán công khai là “khó có thể đo lường”.

1. Lý do Greenland thu hút sự chú ý của Washington

Vị trí gần Bắc Cực, nguồn năng lượng tiềm năng và đường biển quan trọng khiến Greenland trở thành “điểm nóng” về an ninh quốc gia của Mỹ. Năm 2023, Ủy ban Châu Âu xác định 25 trong số 34 loại khoáng sản quan trọng đều có mặt trên đảo, ước tính trữ lượng có thể đạt hàng trăm tỷ USD.

2. Những tiền lệ lịch sử không hề áp dụng

Mua Louisiana (15 triệu USD, 1803) và Alaska (7,2 triệu USD, 1867) là những giao dịch mà cả hai bên đều đồng ý bán. Greenland lại khác biệt: Đan Mạch đã khẳng định rõ ràng không có dự định bán, và người Inuit có quyền lợi văn hoá, lịch sử không thể tách rời.

Thêm vào đó, đề nghị 100 triệu USD của Mỹ năm 1946 – tương đương khoảng 1,6 tỷ USD hiện nay – không phản ánh mức tăng trưởng kinh tế và lạm phát trong tám thập kỷ qua.

3. Các phương pháp định giá tiềm năng

a) Dựa trên GDP ngành đánh bắt cá

Theo Ngân hàng Trung ương Đan Mạch, GDP Greenland năm 2023 chỉ khoảng 3,6 tỷ USD, chủ yếu đến từ đánh bắt cá. Tuy nhiên, không có hệ số chuẩn để chuyển đổi GDP này thành giá trị đất đai.

b) Đánh giá tài nguyên thiên nhiên

Nghiên cứu địa chất chưa hoàn thiện, nhưng nếu tính cả dầu, khí, khoáng sản, giá trị ước tính có thể lên tới vài trăm tỷ USD. Việc cấm khai thác dầu mỏ và khí đốt vì lý do môi trường, cùng với quy trình hành chính chậm và phản đối của cộng đồng bản địa, làm giảm tính khả thi.

c) Chi phí hỗ trợ công cộng

Đan Mạch tài trợ khoảng 50% ngân sách Greenland – chi phí cho y tế, giáo dục và hạ tầng. Khi tính vào “giá trị gia tăng” này, giá trị thực tế của đảo càng khó đưa ra con số cố định.

4. Quan điểm của các chuyên gia

Tiến sĩ Andreas Osthagen, Viện Fridtjof Nansen (Na Uy), nhấn mạnh: “Khi cộng thêm yếu tố văn hoá, lịch sử và quyền sở hữu của người Inuit, không có công thức nào có thể định giá được.”

Nick Kounis, trưởng bộ phận kinh tế ABN AMRO, cho rằng chiến lược hiện tại của Trump có thể chỉ là “đòn bẩy” để gây áp lực trong các cuộc đàm phán quốc tế, chứ không phải mục tiêu thực sự mua bán.

5. Kết luận

Việc Mỹ muốn mua Greenland vẫn còn “bất khả thi” về mặt định giá. Các yếu tố địa chính trị, môi trường, văn hoá và kinh tế tạo nên một bức tranh phức tạp, khiến bất kỳ con số nào cũng chỉ là ước lượng sơ khởi.

Cuộc gặp dự kiến giữa Ngoại trưởng Marco Rubio và lãnh đạo Đan Mạch sẽ tiếp tục làm sáng tỏ các động thái, nhưng cho đến lúc đó, câu trả lời cho câu hỏi “Mỹ có thể định giá Greenland bao nhiêu?” vẫn còn xa vời.