Thiếu hụt đồng đang biến thành rủi ro hệ thống cho nền kinh tế thế giới. Khi giá đồng bứt phá vượt 13.000 USD/tấn, các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp cần hiểu rõ xu hướng cung cầu để đưa ra chiến lược thích ứng.

Dự báo nhu cầu đồng đến năm 2040

Theo báo cáo mới của S&P Global, nhu cầu đồng toàn cầu sẽ tăng 50% so với mức hiện tại, đạt khoảng 42 triệu tấn vào năm 2040. Sự bùng nổ này được thúc đẩy bởi năm động lực chính:

• Chuyển đổi điện khí hóa: xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và lưới điện thông minh yêu cầu lượng đồng lớn hơn 3 lần so với các công nghệ truyền thống.
• Trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo: mỗi trung tâm dữ liệu tiêu thụ trung bình 200 tấn đồng mỗi năm để hỗ trợ các máy chủ và hệ thống làm mát.
• Ngành công nghiệp vũ khí và công nghệ cao: các hệ thống radar, radar phản xạ và các thiết bị điện tử quân sự đòi hỏi đồng chất lượng cao.
• Robot hình người: dự báo 1‑10 tỷ robot hoạt động vào 2040, mỗi robot chứa từ 5‑15 kg đồng.

Giảm sút nguồn cung và nguy cơ thiếu hụt

Trong khi nhu cầu đang tăng mạnh, nguồn cung dự kiến sẽ giảm, dẫn tới thiếu hụt khoảng 10 triệu tấn vào cuối thập kỷ tới. Các yếu tố gây áp lực cung:

• Giá đồng đã tăng từ hơn 8.000 USD/tấn (tháng 4/2025) lên hơn 13.000 USD/tấn do thuế quan Mỹ và gián đoạn khai thác.
• Thời gian triển khai một mỏ mới trung bình 17 năm, vì phải vượt qua các rào cản địa chất, kỹ thuật, môi trường và pháp lý.
• Sự tập trung sản xuất: 6 quốc gia cung cấp khoảng 2/3 sản lượng khai thác, trong đó Trung Quốc chiếm ~40% khả năng luyện kim toàn cầu.

Ý kiến chuyên gia

Ông Aurian De La Noue, Giám đốc Điều hành Bộ phận Tư vấn Chuyển đổi Năng lượng & Khoáng sản tại S&P Global Energy, nhấn mạnh: “Sự phát triển của các ngành công nghiệp mới không chỉ cần nhiều đồng mà còn phụ thuộc vào tính ổn định của nguồn cung đồng.”

Hệ quả kinh tế và chiến lược giảm rủi ro

Thiếu hụt đồng có thể lan tỏa tới:

1. Chi phí sản xuất tăng, ảnh hưởng đến giá thành ô tô điện, thiết bị điện tử và hạ tầng năng lượng tái tạo.
2. Áp lực lên các chuỗi cung ứng quốc tế, đặc biệt ở các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu đồng.
3. Rủi ro tài chính cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực khai thác và chế biến kim loại.

Để giảm thiểu tác động, các nhà hoạch định nên cân nhắc:

• Đa dạng hoá nguồn cung bằng cách đầu tư vào các dự án khai thác mới ở các khu vực tiềm năng.
• Thúc đẩy nghiên cứu vật liệu thay thế và tái chế đồng trong vòng tuần hoàn.
• Xây dựng dự trữ chiến lược và hợp tác đa phương để giảm phụ thuộc vào một vài quốc gia.

Cuối cùng, việc theo dõi chặt chẽ biến động giá và xu hướng công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định thông minh, bảo vệ tăng trưởng bền vững.

Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về cách doanh nghiệp có thể thích nghi với tình hình thiếu hụt đồng.