Nội dung chính
Thủy sản Việt Nam đã chinh phục mức kim ngạch gần 11,3 tỷ USD vào cuối năm 2025, tăng 12,4 % so với năm trước, đồng thời mở ra cuộc đua “xanh” cho năm 2026.
Tổng quan kim ngạch và xu hướng tăng trưởng quý IV 2025
Quý IV 2025 được ví như đoạn nước rút quyết định trên đường đua cả năm. Xuất khẩu thủy sản đạt 3.103,0 triệu USD, tăng 10,3 % so với cùng kỳ năm 2024. Tháng 12 riêng lẻ đóng góp 954,5 triệu USD, tăng 9,2 %.
Sản phẩm chủ lực: Tôm và hải sản chế biến
- Tôm: Kim ngạch 4,65 tỷ USD, tăng 20 % nhờ tôm hùm tăng gấp đôi (≈817 triệu USD) và nhu cầu mạnh tại Trung Quốc.
- Cá tra: 2,19 tỷ USD (+8 %).
- Cá biển khác: 2,16 tỷ USD (+12 %).
- Nhóm hải sản chế biến (mực, bạch tuộc, cua ghẹ) tăng 20‑21 %.
Thị trường tiềm năng và áp lực thương mại
Thị trường châu Á – đặc biệt là Trung Quốc và Hồng Kông – ghi nhận mức tăng trưởng 22,9 % trong quý cuối năm. Ngược lại, Hoa Kỳ đang áp dụng các quy định MMPA, lệnh cấm nhập khẩu từ 1/1/2026 và thuế chống bán phá giá tôm POR19, khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh lịch giao hàng và hồ sơ tuân thủ.
Doanh nghiệp dẫn đầu và chiến lược đa thị trường
Những tên tuổi lớn như STAPIMEX (309,8 triệu USD), Minh Phú (hơn 542 triệu USD) và Vĩnh Hoàn (249 triệu USD) giữ vị thế mạnh. Các doanh nghiệp đã tận dụng FTA, chuyển hướng sang CPTPP (>3 tỷ USD) và Trung Quốc (2,4 tỷ USD) để giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ.
Quản trị rủi ro thị trường
Chiến lược “giỏ thị trường” – phân bổ đơn hàng đa dạng – giúp giảm cú sốc khi chính sách thay đổi, đồng thời tăng khả năng linh hoạt trong chuỗi cung ứng.
Thách thức xanh: Chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn
Quý IV 2025, các rào cản kỹ thuật như thẻ vàng IUU và quy định MMPA đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới nhóm hải sản khai thác, khiến cá ngừ giảm 10,8 %. Để duy trì thị phần, doanh nghiệp cần:
- Minh bạch hoá chuỗi cung ứng, triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc.
- Nâng chuẩn kiểm soát chất lượng và chứng chỉ xanh (ví dụ: MSC, ASC).
- Đầu tư vào hạ tầng lạnh và quy trình chế biến giá trị gia tăng.
Nhìn về 2026: Định hướng phát triển bền vững
Năm 2026, thước đo thành công sẽ không chỉ là kim ngạch mà còn là khả năng đáp ứng các yêu cầu thương mại xanh, tính minh bạch của chuỗi cung ứng và tốc độ chuyển dịch thị trường. Các doanh nghiệp cần chuẩn bị cho:
- Chi phí tuân thủ tăng cao.
- Khó khăn trong nguồn nguyên liệu khai thác.
- Yêu cầu chứng chỉ xanh ngày càng khắt khe.
Chiến lược đề xuất: tăng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng, tối ưu chuỗi cung ứng lạnh, và chuẩn hoá quy trình kiểm soát chất lượng để thâm nhập các kênh bán hàng hiện đại.
Kết luận
Con số gần 11,3 tỷ USD của 2025 là minh chứng cho sức mạnh xuất khẩu, nhưng cũng là lời nhắc rằng “trần tiêu chuẩn” ngày càng thấp sẽ làm tăng rủi ro khi chính sách thay đổi. Để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần đồng thời nâng cao chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và duy trì chiến lược đa thị trường.
Bạn nghĩ doanh nghiệp nào sẽ dẫn đầu trong cuộc đua xanh 2026? Hãy chia sẻ quan điểm và đăng ký nhận bản tin để cập nhật xu hướng mới nhất.
