Thứ Năm, ngày 19 tháng 11 năm 2026

Da giày Hải Phòng trước cửa FTA: Ưu đãi thuế có sẵn, doanh nghiệp vẫn loay hoay với xuất xứ

Phạm Thùy Dung · 19/11/2026 06:47 · cập nhật 19/11/2026 07:10 · đọc 3 phút
Da giày Hải Phòng trước cửa FTA: Ưu đãi thuế có sẵn, doanh nghiệp vẫn loay hoay với xuất xứ

Xuất khẩu 10 tháng của Hải Phòng vượt 30,1 tỷ USD, da giày vẫn giữ nhịp ổn định. Nhưng để hưởng ưu đãi thuế FTA, doanh nghiệp phải vượt qua bài toán xuất xứ.

Ngày 18⁄11, Bộ Công Thương phối hợp với Sở Công Thương Hải Phòng tổ chức hội nghị tham vấn về mô hình hỗ trợ ngành da giày tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA). Không phải một hội nghị để đọc báo cáo, mà là cuộc trao đổi để tìm lời giải cho câu hỏi: vì sao ưu đãi thuế đã có mà không phải doanh nghiệp nào cũng hưởng được.

Bức tranh chung của Hải Phòng khá sáng. Theo ông Bùi Văn An, Trưởng phòng Quản lý đầu tư và Hợp tác quốc tế, Sở Công Thương Hải Phòng, tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 30,1 tỷ USD, tăng trên 10% so với cùng kỳ năm trước. Con số ổn định nghe có vẻ bình thường, nhưng đặt trong bối cảnh nhiều ngành hàng chao đảo vì thuế quan và biến động thị trường, giữ được nhịp đã là một thành công.

Hội nghị tham vấn về mô hình hỗ trợ ngành da giày tận dụng FTA tại Hải Phòng
Hội nghị tham vấn về mô hình hỗ trợ ngành da giày tận dụng FTA tại Hải Phòng - Ảnh: Doanh nhân & Công lý

Phần lớn doanh nghiệp vẫn làm gia công

Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở cách doanh nghiệp đang sản xuất. Phần lớn doanh nghiệp sản xuất giày dép tại Hải Phòng vẫn làm gia công. Nguồn nguyên phụ liệu phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, trong khi nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã xây dựng chuỗi cung ứng riêng. Thực tế này khiến các nhà cung cấp trong nước khó tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, dù họ ở ngay cạnh nhà máy.

Đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp trao đổi tại hội nghị
Đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp trao đổi tại hội nghị - Ảnh: Doanh nhân & Công lý

Hệ quả là doanh nghiệp hưởng lợi ít hơn nhiều so với tiềm năng của FTA. Bà Đoàn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, cho biết các FTA mở thêm cơ hội cho ngành tại EU, Vương quốc Anh và các thị trường thuộc CPTPP. Chỉ cần một khâu trong chuỗi không đáp ứng, lô hàng có thể mất quyền hưởng thuế ưu đãi.

Theo Sở Công Thương, nhiều doanh nghiệp có khả năng đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa hoặc các tiêu chí xuất xứ liên quan. Một số hiệp định đặt yêu cầu chặt hơn đối với các bộ phận như đế, mũ và lót giày. Đây là khó khăn đáng kể đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có nguồn lực hạn chế.

Cần một đầu mối gỡ vướng thay vì nhiều cửa

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Từ kết quả khảo sát, PGS.TS. Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, nhận định doanh nghiệp cần được tư vấn cụ thể về thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), thông tin thị trường và cách tìm nhà cung cấp. Việc hỗ trợ cần tập trung vào nhóm có nhu cầu phù hợp, trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và hợp tác xã.

Đề xuất này chạm đúng vào nỗi khổ quen thuộc của doanh nghiệp nhỏ: không phải họ không muốn làm đúng quy định, mà là không biết hỏi ai và hỏi ở đâu. Một doanh nghiệp vài chục lao động khó có thể nuôi một bộ phận chuyên theo dõi từng thay đổi của từng FTA. Có một đầu mối tin cậy để hỏi, để được hướng dẫn từng bước, đôi khi quan trọng hơn cả một chính sách ưu đãi mới.

Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam cũng đề xuất tăng liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và nhà cung cấp trong nước để nâng tỷ lệ nội địa hóa. Đó là hướng đi dài hơi: thay vì mãi làm gia công theo mẫu của đối tác, doanh nghiệp cần từng bước làm chủ thiết kế và chất lượng, để giữ lại nhiều giá trị hơn trong mỗi đôi giày xuất đi.

Các ý kiến tại hội nghị sẽ là cơ sở để Bộ Công Thương và nhóm chuyên gia đề xuất hoàn thiện mô hình hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA. Tại Hải Phòng, Sở Công Thương đang phối hợp với các sở, ngành triển khai Kế hoạch số 396 ngày 27/10/2026 của UBND thành phố, trong đó năm 2027 là giai đoạn tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Ưu đãi thuế đã mở cửa, phần việc còn lại là giúp doanh nghiệp bước qua được cánh cửa đó bằng năng lực thật của mình.

Nguồn tin: Doanh nhân & Công lý

Phạm Thùy Dung
Biên tập viên

Biên tập viên với nhiều năm rà soát bản thảo, chú trọng tính chính xác và mạch kể rõ ràng.